×

راهنمای جامع خرید سنتور

    مقدمه : آشنایی با ساز سنتور

    سنتور یکی از سازهای زهی مضرابی موسیقی ایرانی است. سنتور به وسیله دو مضراب چوبی نواخته می‌شود. ظاهر سنتور به شکل یک ذونقه متساوی الساقین است. نمونه مشابه این ساز ایرانی در آمریکا و شرق هند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    منشأ سنتور مربوط به سازهایی با قدمت طولانی می‌شود که به پارسیان باستان در خاورمیانه، هند و شاید چین باستان باز می گردد. طراحی معاصر سنتور ، به احتمال زیاد کمتر از دو قرن قدمت دارد. این نوع سنتور بیشتر در خاورمیانه رواج دارد، اما در عراق، ترکیه، سوریه، مصر، پاکستان، هند، تاجیکستان، چین، ویتنام،کره، اوکراین و دیگر کشورهای آسیای میانه نیزنواخته می‌شود.

    انواع مختلفی از طراحی سنتور بسته به منطقه مبدا، قطعات موسیقی تولید شده و ایده های سازنده ساز و نوازندگان وجود دارد. در  راهنمای جامع خرید سنتور، ما بر روی یک طرح سنتور تمرکز می کنیم که بیشترین محبوبیت را در ایران یا پارس معاصر دارد.

     

    راهنمای خرید سنتور

     

    ساز سنتور دارای بیش از چهار اکتاو دامنه تونال است. این ویژگی سنتور را به یکی سازهای سنتی با گسترده ترین محدوده صدایی تبدیل کرده است. هر نت این ساز متشکل از هم صدایی ۴ عدد سیم است که بر روی یک نت کوک می‌شوند. همچنین سیم ها به صورت دسته های چهار تایی از روی خرک ها عبور میکنند.

    در سنتور های معمولی ۹ خرک داریم و طراحی این خرک ها به صورتی است که سیم های بم در سمت راست و سیم های زیر در سمت چپ قرار گرفته اند. این نوع سنتور در واقع رایج ترین مدل سنتور است که به آن، سنتور ۹ خرک یا سل کوک نیز گفته می‌شود. برای مشاهده قیمت و خرید سنتور می‌توانید به قسمت فروشگاه اینترنتی سازکالا مراجعه نمایید.

     

    سنتور از چه اجزایی تشکیل شده است ؟

    همانطور که در ابتدا راهنمای جامع خرید سنتور به آن اشاره شد سنتور دارای شکل ذوزنقه ای است. جعبه ذوزنقه ای شکل آن از چوب ساخته شده است که اصطلاحا به آن جعبه طنینی یا تشدید صدا گفته می‌شود. جعبه سنتور به طور معمول از چوب درختان گردو یا سرو ساخته می‌شود. بلند ترین ضلع افقی ساز با اندازه حدودا ۹۰ سانتی متر رو به روی نوازنده قرار میگیرد و ضلع موازی آن با اندازه حدودا ۳۵ سانتی متر در طرف دیگر قرار گرفته است. ارتفاع این جعبه نیز حدودا ۸ الی ۱۰ سانتی متر است.

    در ادامه مطلب اجزای اصلی سنتور را معرفی میکنیم 

    صفحه رویی سنتور قسمتی است که خرک های ساز بر روی آن قرار میگیرد. این قسمت هم معمولا از چوب گردو ساخته می‌شود. یکی از چیزهایی که حتما در صفحه ساز به چشم میخورد حفره هایی است که به شکل گل تراش خورده اند. این حفره ها علاوه بر جنبه تزئین نقش موثری در شفافیت و نرمی صدا دارند.

     

    خرک هایی که بر روی صفحه قرار گرفته اند یکی از اصلی ترین نقش ها در ساز سنتور را دارند. این خرک ها با ترتیب خاصی چیده شده اند با توجه به جنس سیمی که بر روی آن قرار میگیرد دامنه معینی از صدا را تولید میکند. این چینش به شکلی است که ۹ خرک در سمت چپ و ۹ خرک در سمت راست قرار میگیرد. سیم ها نیز به صورت دسته های چهارتایی از روی هر کدام از خرک ها عبور میکند.

     

    در سنتور های امروزی دو دسته سیم وجود دارد که شامل سیم های زرد ( از جنس آلیاژ برنج )  و سیم های سفید ( از جنس آلیاژ نیکل ) می‌شود. تعداد کل سیم ها ۷۲ عدد است. سیم ها به دسته های چهارتایی تقسیم می‌شوند که هر دسته با یکدیگر هم کوک هستند. یعنی اگر هرکدام از چهار سیم با بقیه سیم های دسته خود کوک نباشد، کوک هر چهار سیم اشتباه شنیده می‌شود. بنابر این حتما هر چهار سیم باید دقیق و یک صدا کوک شوند. هر یک از سیم ها در کلاف سمت راست خود به گوشی های ساز وصل میشوند و کلاف سمت چپ به سیم گیر بسته میشوند.

     

    برای کوک کردن سیم ها باید از گوشی ها استفاده کنیم. این گوشی ها معمولا از جنس استیل ساخته شده اند. برای کوک کردن نیز ابزار مخصوصی به نام آچار کوک یا چکش کوک وجود دارد که با قرار دادن آن بر روی گوشی ها و چرخش آچار میتوانیم سیم ها را کوک کنیم.

     

    در سمت چپ قسمت جانبی سیم گیر تعبیه شده است. سیم گیر برای نگه داشتن سیم ها به کار میرود و معمولا از جنس استیل است.

     

    نحوه نواختن سنتور

    همانطور که میدانید سنتور جزو سازهای مضرابی است. بنابر این سنتور نیز مانند بقیه ساز های این گروه به وسیله مضراب مخصوص خود نواخته می‌شود. این مضراب ها دو عدد ترکه چوبی یا چوب نازک هستند که بر روی نوک آنها قطعه کوچکی از جنس نمد قرار میگیرد تا صدای حاصل از برخورد سیم ها و مضراب، نرم و با زنگ کمتر شنیده شود البته در گذشته استفاده از نمد رایج نبود.

     

    نواختن سنتور

     

    در حالت استاندارد سنتور باید زاویه مناسب بر روی میز سنتور یا پایه قرار بگیرد و نوزانده در پشت آن بر روی صندلی بنشیند. ارتفاع صندلی باید به اندازه ای باشد که دست ها برای نواختن زیادی از حد بالا یا پایین قرار نگیرند. پس از اینکه نوازنده مضراب ها را در دست گرفت برای نواختن باید قسمت نمد دار مضراب را به کمک نیروی مچ دست بر روی سیم ها بزنیم تا صدا تولید شود.

    معمولا نوازندگان سنتور با هر یک از مضراب ها نت متفاوتی را مینوازند ، برای مثال نت های پایه قطعه با دست چپ و ملودی با دست راست اجرا میشود که نمونه این تکنیک را در برخی قطعات چهارمضراب میتوانید مشاهده کنید. بنابراین برای نواختن این ساز احتیاج به دست هایی چابک و ذهن متمرکز دارید تا بتوانید پیشرفت چشمگیری در نواختن سنتور داشته باشید. به یاد داشته باشید اگر در نواختن سنتور مهارت کافی را بدست بیاورید میتوانید قطعات بسیار زیبا و دلنشینی را با آن بسازید.

     

    انواع سنتور در ایران

    در ایران سنتور های مختلفی از نظر ساختار و کاربرد وجود دارد که عبارتند از :

    • سنتور ۱۰ خرک
    • سنتور ۱۱ خرک
    • سنتور ۱۲ خرک
    • سنتور لا کوک
    • سنتور سی کوک
    • سنتور باس
    • سنتور باریتون
    • سنتور کروماتیک
    • سنتور کروماتیک بم

    اما سنتور ۹ خرک یا سل کوک رایج ترین سنتور مورد استفاده در ایران است. در ادامه راهنمای جامع خرید سنتور قصد داریم یکی از جدید ترین مدل های سنتور را به شما معرفی کنیم.

    سنتور هفت دستگاه

    در سنتور هفت دستگاه تغییر کوک سیم ها و دستگاه موسیقی سنتی امکان پذیر است. تعویض کوک دقیقا همان مشکلی است که کار بسیاری از نوازندگان سنتور را سخت میکند. برای مثال اگر نوازنده ای احتیاج به تغییر دستگاه داشته باشد باید سیم های سنتور خود را دوباره کوک کند که این امر زمان بر و سخت است. در سنتور هفت دستگاه ، شما این امکان را دارید که در کمترین زمان کوک سیم های خود را با تنظیم پرده گردان ها تغییر دهید و از یک دستگاه موسیقی به دستگاهی دیگر منتقل شوید.

     

    سنتور-هفت-دستگاه

     

    ویژگی های سنتور هفت دستگاه

    پرده گردان : خصوصیت اصلی این سنتور پرده گردان های آن است. به کمک پرده گردان میتوانید در عرض چند ثانیه کوک خود را تغییر دهید. پرده گردان شامل غلتک هایی میشود که بر روی ریل قرار دارند ، با حرکت دادن غلتک کوک سیم به اندازه نیم پرده یا ربع پرده تغییر خواهد کرد. همچنین جای نت ها کاملا مشخص شده است و با افتادن غلتط بر روی شیار ریل کوک سیم عوض میشود. به این صورت میتوانید دستگاهی که در آن مینوازید را تغییر دهید ، بدون اینکه سیم ها از کوک اصلی خارج شوند.

     

    درباره-سنتور-هفت-دستگاه

     

    گوشی ها : گوشی های سنتور هفت دستگاه مخصوص این مدل میباشند و از پیچ و مهره تشکیل شده اند. این سنتورها از دقت بالایی در کوک کردن برخوردارند و ماندگاری طولانی در نگه داشتن کوک سیم ها دارند. پیچ های گوشی از جنس استیل و مهره ها از جنس برنج میباشند.

     

    معرفی-سنتور-هفت-دستگاه

     

    پل ها : از دیگر مشکلات رایج سنتور نوازان ایجاد قوس در صفحه چوبی در اثر تناوب آب و هوا است. در ساختمان بدنه سنتور هفت دستگاه نیز نوآوری هایی انجام شده که این مشکل را حل کرده است. در تمامی سنتور ها پل های بدنه قابل رویت و در دسترس نوازنده نیستند ، اما در این مدل پل ها در دسترس است و نوازنده میتواند هر زمان که صفحه ساز قوس پیدا کرد آن را به حالت اول برگرداند و بالانس صفحه را با به کمک تنظیم پل ها حفظ کند.

     

    برای خرید یک سنتور مناسب به چه نکاتی باید توجه کنیم ؟

    به یاد داشته باشید اگر مبتدی هستید و برای اولین بار می‌خواهید ساز تهیه کنید بعد از مطالعه راهنمای جامع خرید سنتور حتما از راهنمایی های یک فرد با تجربه نیز استفاده کنید.

    در ادامه مطلب به برخی از موارد مهم که در هنگام خرید سنتور باید بررسی شوند اشاره می‌کنیم.

    برای ساخت سنتور اغلب از چوب گردو استفاده میشود ، بنابراین کیفیت ساخت ، پرداخت ، طراحی و رنگ چوب نقش تعیین کننده ای در صدادهی و عمر ساز دارد. معمولا برای ساخت ساز از چوب کهنه و خشک استفاده میشود.

     

    به نحوه گره زدن سیم ها به سیم گیر نیز دقت کنید چرا که این عمل در ماندگاری کوک شما تاثیر گذار است.

     

    به همراه سنتور ترجیحا پایه یا میز سنتور تهیه کنید تا بتوانید به شکل درست بنوازید و از بابت سالم ماندن ساز اطمینان خاطر داشته باشید.

     

    مهمترین ویژگی یک ساز صدای آن است. صدای سنتور نیز باید یکدست با کمی زنگ و حجم مناسب شنیده شود. که مسائلی مانند جنس چوب ، کیفیت ساخت ، کیفیت سیم و.. باعث بوجود آمدن صدای مطلوب میشوند.

     

    یکی دیگر از نکات قابل توجه ، متورم نبودن چوب صفحه رویی سنتور است. با نگاه کردن به صفحه میتوانید صاف بودن صفحه را بررسی کنید.

     

    معمولا سنتور به همراه هاردکیس ، مضراب و چکش کوک ارائه میشود. هاردکیس برای جلوگیری از آسیب دیدگی ساز، مضراب برای نواختن و چکش برای کوک کردن ساز لازم است.

     

    سخن آخر 

    در راهنمای جامع خرید سنتور تمام نکات ضروری برای خرید را به شما توضیح دادیم. شما را با انواع سنتور آشنا کردیم و یک مدل سنتور را به شما معرفی کردیم. در انتها می‌توانید برای مشورت با کارشناسان ما، سوال خود را  در قسمت نظرات مطرح نمایید.

    برچسب ها :
    مطالب مرتبط
    ارسال نظر
    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *